مسئله 118 — مناسک حج و ملحقات آن

معذور بودن نایب چهار صورت دارد: 1. اگر نایب پیش از نیابت معذور شود؛ در این صورت اگر ناتوانی او از اعمال اختیاری حج ـ هر عملی که باشد ـ پیش از نیابت معلوم شود بنا بر احتیاط واجب جایز نیست او را اجیر کنند، بلکه اگر بدون اجرت هم به نیابت دیگری حج به جا آورد بنا بر احتیاط واجب کفایت نمی‌کند. 2. اگر در بین اعمال عذری پیش آید؛ حکم کسی را دارد که برای خودش حج به جا می‌آورد، مثلاً اگر نتوانست وقوف اختیاری عرفه را انجام دهد وقوف اضطراری انجام دهد و حج او از منوبٌ عَنه کفایت می‌کند و اگر هر دو وقوف را ترک کرد حج باطل است. 3. اگر به علت معذور بودن برخی از محرمات احرام را مرتکب ‌شود مثل زیر سایه رفتن؛ در این صورت خواه از قبل معلوم باشد که اینگونه است یا نباشد نیابت او صحیح است، و اگر بدون عذر هم مرتکب می‌شود نیابت او صحیح است. 4. اگر برخی از واجبات حج را که حتی ترک عمدی آنها، حج را باطل نمی‌کند انجام دهد؛ نیابت او صحیح است.