مسئله 315 — حج

اگر انسان در سال اوّلی که مستطیع شده به مکّه برود و در وقت معیّنی که دستور داده‌اند به عرفات و مشعر الحرام نرسد، چنانچه حرکت به سمت مکّه را با یقین یا اطمینان به اینکه به مناسک خواهد رسید، به تأخیر انداخته باشد و اتّفاقاً نرسیده، حج بر او مستقرّ نمی­شود و چنانچه در سال­های بعد هم مستطیع نباشد، حج بر او واجب نیست؛ امّا اگر با وجود عدم اطمینان به رسیدن به مناسک حج، حرکت به سمت مکّه را به تأخیر انداخته و به سبب این تأخیر، مناسک حج را درک نکرده، در صورتی که عذری نداشته و می­توانسته زودتر برود و برسد، حج بر او مستقرّ می‌شود و باید بعداً به هر ترتیبی که شده حج را به‌جا آورد. همچنین، اگر فرد مذکور در سال‌های قبل مستطیع بوده و می‌توانسته حج برود و مناسک را انجام دهد و نرفته، در هر حال حج بر ذمّۀ او مستقرّ می­باشد و باید در آینده - هرچند به زحمت باشد - حج را به‌جا آورد.