مسئله 399 — محرمات و آداب اجتماعی

«موسیقی»، فنّی از فنون انسانی می‌باشد و آن، صداها و آهنگ‌هایی است که از نواختن ابزار مخصوص موزیک ایجاد می‌شود. موسیقی از نظر حکم شرعی، دو نوع است: الف. موسیقی حلال؛ آن است که مناسب مجالس لهو نباشد؛ مثل موسیقی ارتش (مارش نظامی) و طبل و سنج عزاداری که در عرف، مناسب با مجالس لهو محسوب نمی‌شود.[2] ب. موسیقی حرام؛ آن است که مناسب مجالس لهو باشد؛ یعنی شنوندۀ موسیقی (خصوصاً زمانی که از این امور، مطّلع باشد) تشخیص می‌دهد که این ‌آهنگ‌ ‌در مجالس‌ لهو به کار می‌رود.[3] شایان ذکر است، تشخیص‌ این موضوع (آیا موسیقی عرفاً مناسب با مجالس اهل لهو هست یا نه)، به‌ عهدۀ شخص‌ مکلّف می‌باشد و مکلّف می‌تواند با مراجعه به عرف مردم،[4] بسیاری از موارد آن‌ را تشخیص دهد و در این حکم، فرقی بین موسیقی ایرانی و غیر ایرانی و موسیقی سنّتی و غیر سنّتی، کلاسیک و غیر کلاسیک و مانند آن نیست.