مسئله 694 — خمس

اگر فردی ‌کالاهای مصرفی در مؤونۀ سالش - مانند برنج، حبوبات، شکر - که از «اشیای مثلی»[4] محسوب می­شوند را با درآمد و ارباح بین سالش خریداری نماید و در انتهای سال خمسی، خمس مقداری که صرف در مؤونه نشده را بپردازد، چنانچه در بین سال بعد، آنها را صرف در مؤونه کند، از آنجا که اشیای مخمّس مذکور «مثلی» هستند، می­تواند مثل آنها را با درآمد همان سال - به تفصیلی که گذشت - جبران نماید. مثلاً اگر فرد شاغلی که برنج و حبوبات منزلش را سال گذشته مخمّس کرده و مثلاً 500­ هزار تومان آذوقۀ مخمّس دارد و آنها را در بین سال بعد صرف در مؤونه کرده و در انتهای سال خمسی جدید مجموع درآمد وی، مقداری پول و آذوقه به قیمت 2­ میلیون تومان باشد، چنانچه مثل آذوقۀ مذکور در روز سال خمسی 800­ هزار تومان ارزش داشته باشد، از پرداخت خمس 800­ هزار تومان معاف شده و کافی است خمس 1 میلیون و 200 هزار تومان را بپردازد.