مسئله 79 — معاملات

اگر هر دو طرف، کالا یا مثلاً پول[3] ­باشد، در این موارد چنانچه دو فردی که معامله می‌کنند، یکی از آن دو شیء را به عنوان مبیع (چیزی که فروخته می‌شود) و دیگری را عوض و قیمت آن (ثمن)، قرار دهند - مثلاً فرد اتومبیلی را به مقداری طلا بفروشد و قصدشان این باشد که طلا به عنوان قیمت اتومبیل باشد- چنین معامله‌ای نیز، احکام خرید و فروش را دارد. ولی اگر دو طرف قصد نکنند کالایی که هر یک می­دهد عوض و قیمت (ثمن معامله) باشد یا معوّض (مبیع) - که معمولاً در این گونه موارد گفته می‌شود‌ کالاها با هم طاق زده یا معاوضه شدند - چنین معامله‌ای هرچند صحیح بوده و احکام عمومی معاملات و معاوضات بر آن جاری می­باشد، امّا خرید و فروش (قرارداد بیع) محسوب نشده و احکامی که اختصاص به خرید و فروش دارد - مانند خیار مجلس و خیار حیوان[4]- در آن جاری نیست.