مسئله 515 — معاملات

اگر قرارداد اجاره به صورتی که در مسألۀ قبل ذکر شد (اجاره به شرط قرض با رعایت مراجعۀ حکم احتیاط واجب به مرجع دیگر) منعقد شده و دو طرف بخواهند پس از پایان مدّت، بدون ردّ و بدل شدن پول آن را تمدید کنند، چنانچه صاحب‌خانه مثلاً بگوید: «خانه را برای یک سال دیگر، ماهیانه به فلان مبلغ (کمتر از اجرت المثل) اجاره دادم، به شرط آنکه مبلغی را که از من طلبکاری تا سال دیگر مطالبه نکنی و در پرداخت آن به من مهلت دهی»، چنین قراردادی - مانند آنچه در مسألۀ قبل ذکر شد - بنابر احتیاط واجب جایز نیست و ربا محسوب می‌شود. بنابراین، با مراجعۀ مسألۀ فوق[1] به مجتهد جامع الشرایط دیگر - با توضیحات گذشته - می‌توانند قرارداد مذکور را به روش فوق تمدید نمایند؛ امّا اگر توافق و قراردادشان به عکس باشد، یعنی مهلت دادن به صاحب‌خانه به شرط اجاره باشد، مثل آنکه مستأجر به صاحب‌خانه بگوید: «برای بازپرداخت طلبی که از تو دارم، یک سال دیگر مهلت می­دهم، به شرط آنکه منزلت را در این مدّت به مبلغ کمتر از اجرت المثل به من اجاره دهی»، چنین قراردادی بنابر فتویٰ ربوی و حرام است.