مسئله 781 — معاملات

‏‏یکــی از کیفیّــت‌های قرعه در صورتــی که سهام شرکا متفــاوت باشــد - ‎‏مانند مثال دوم مسألۀ «778» که تعداد سهم­ها بر اساس کمترین سهم، یعنی یک ششم در نظر گرفته شد - به صورت ذیل است: برگه­ هایی به تعداد شرکا و صاحبان سهام[2] تهیه شده و روی هر کدام نام یکی از شرکا (علی، حسن، حسین) نوشته ­می‌شود. در مثال مذکور که زمین به سهم­های شمارۀ اول تا ششم قسمت‌بندی شده، با توافق صاحبان سهام، ‎‏سهمی معیّن می­شود، مانند قطعۀ شمارۀ اوّل و برگه­ها را مخلوط ­کرده و مخفی می­نمایند و از کسی که آنها را ندیده خواسته ‎‏می­شود که یکی از برگه­ها را بیرون آورد، به قصد اینکه هر کس نامش در آن برگه نوشته شده، سهم مذکور (قطعۀ شمارۀ اول) با آنچه‏‎ ‎‏که بعد از آن است تا آنکه سهام او تکمیل شود مال او باشد. بنابراین، اگر اسم صاحب نصف روی برگه بود، قطعۀ شمارۀ اوّل و دوّم و سوّم مال اوست؛ سپس، حسب توافق سهم دیگری معیّن می­شود، مانند قطعۀ شمارۀ چهارم و یکی دیگر از برگه­ها را بیرون آورده، به قصد اینکه هر کس نامش در برگه نوشته شده بود، سهم مذکور (قطعۀ شمارۀ چهارم) با آنچه‏‎ ‎‏که بعد از آن است تا آنکه سهام او تکمیل شود مال او باشد. بنابراین، چنانچه نام‏‎ صاحب یک سوّم روی برگه بود، قطعۀ شمارۀ چهارم و پنجم مال او می‌باشد و سهم باقیمانده، قطعۀ شمارۀ ششم مال صاحب یک ششم می­باشد؛ امّا اگر روی اوّلین برگه­ای که به عنوان قرعه خارج شده، اسم صاحب یک ششم بود، قطعۀ شمارۀ اول مال اوست، سپس سهم دیگری معیّن می­شود مانند قطعۀ شمارۀ دوم و یکی دیگر از برگه­ها را با قصد فوق بیرون می‌آورند، اگر نام‏‎ ‎‏صاحب یک سوّم روی برگه بود، قطعۀ شمارۀ دوّم و سوّم مال او می­باشد و سهم باقیمانده، قطعۀ شمارۀ چهارم و پنجم و ششم مال صاحب نصف خواهد بود و نیازی به بیرون آوردن برگۀ سوم نیست؛ صورت­های دیگر نیز، مشابه مثال مذکور می­باشد.