مسئله 1256 — معاملات

اگر عاریه‌ گیرنده در نوع یا کیفیّت استفاده و تصرّف در مال تخلّف نموده و مال را در غیر موارد مجاز بکار گیرد، همان ‌طور که در مسألۀ «1251» ذکر شد، ضامن است و علاوه بر آن، باید - با توضیحی که در مسألۀ «1497» ذکر می‌شود - اجرت المثل استفاده از مال (اجاره‌بهای معمول و بازاری مال) را نیز بپردازد؛ برای روشن شدن مطلب دو مثال ذکر می‌شود: الف. فرد ماشینی را فقط برای حمل مسافر عاریه کرده، ولی با آن بار حمل کند؛ در این صورت، باید کرایۀ کامل حمل بار با ماشین را به عاریه دهنده بدهد؛ ب. فرد ماشین را برای طیّ مسافت معیّنی عاریه کرده، ولی مسافت بیشتری را با آن بپیماید؛ در این صورت، باید کرایۀ مسافت اضافه را بپردازد؛ البتّه اگر فرد، عاریه دادن خود را مقیّد کرده که عاریه ‌گیرنده مسافت بیشتر از مقدار تعیین شده را نپیماید، در این صورت، عاریه ‌گیرنده باید اجرت المثل تمام مسافت را بپردازد.