مسئله 1369 — معاملات

معادن جزء «أنفال» به شمار می‌رود و دو نوع است: الف. معادن ظاهری؛ منظور از آن معادنی است که روی سطح زمین می‌باشد، مانند نمک و قیر و گوگرد؛ ب. معادن باطنی که در باطن زمین است و استخراج آن نیاز به «حفّاری» دارد، مانند بیشتر معادن طلا و نقره. حکم خمس معدن در جلد دوّم، فصل «خمس»، مبحث «خمس معدن» ذکر شد؛ امّا حکم تملّک آن به صورت ذیل است: معادن ظاهری را هر کس در اختیار بگیرد (حیازت کند) و قصد تملّک آن را کند، مالک می‌شود. بنابراین، اگر فرد مقداری از یک معدن را - کم یا زیاد - حیازت کند، ‌مالک همان مقدار می‌شود و در بقیّه حقّی ندارد. حکم تملّک معادن باطنی، در مسألۀ بعد ذکر می­شود.[1]