مسئله 368 — نکاح

برخی از اموری که انجام آن پس از تولّد فرزند مستحب است عبارتند از: 1. شستن نوزاد بعد از تولّد، در صورتی که ایمن از ضرر باشد. 2. اذان گفتن در گوش راست و اقامه گفتن در گوش چپ نوزاد در روز تولّدش، قبل از آنکه بند نافش بیفتد.[1] 3. رساندن مقداری از آب فرات و تربت حضرت ابی عبداللّه الحسین سیّد الشهداء به کام نوزاد. 4. ولیمه دادن در روز تولّد نوزاد؛ البتّه تأخیر آن برای زمان کوتاه مانند چند روز، اشکال ندارد. 5. تراشیدن سر نوزاد در روز هفتم تولّد وی، در صورت ایمن بودن از ضرر و صدقه دادن طلا و نقره هم وزن موهای تراشیده شدۀ وی و مکروه است که قسمتی از سر را بتراشند و قسمت دیگری را باقی بگذارند. 6. «عقیقه» با توضیحی که در مسائل بعد ذکر می‌شود. 7. «خَتنه» با توضیحی که در مسائل بعد ذکر می‌شود. 8. انتخاب نام نیک برای نوزاد؛ مثلاً اگر پسر است با نام­های پیامبران به ویژه نام پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم) یا ائمّۀ معصومین(علیهم السلام) یا نام­هایی که مشتمل بر بندگی خداوند متعال باشد مانند عبداللّه و عبدالرّحمٰن نام‌گذاری نمایند؛ اگر دختر است، از نام­های زنان صالحه به ویژه حضرت فاطمه(علیها السلام) انتخاب نمایند و نام‌گذاری فرزند به اسم دشمنان اهل بیت(علیهم السلام) مکروه است.[2] شایان ذکر است، در نام‌گذاری فرزند باید به دو نکته توجّه شود: الف. نام گذاری فرزند به اسم ذات خداوند متعال «اللّه» و صفاتی که برای غیر خداوند متعال به کار نمی­رود، مانند «رحمان» بدون ذکر کلمۀ «عبد» جایز نیست؛ بلکه نام‌گذاری فرزند به «إلٰه» بنابر احتیاط لازم ترک شود.[3] ب. نام‌گذاری فرزند به صفاتی که غالباً برای خداوند متعال به کار می­رود، طوری که اگر به صورت مطلق و بدون توضیح و نشانه­ای ذکر شود برداشت می‌شود که منظور از آن خداوند متعال می­باشد مانند «رَبّ»، «خالق»، «رَزّاق» بدون ذکر کلمۀ «عبد»، بنابر احتیاط لازم جایز نیست. ٭ درادامه به ذکر چند روایت در «فضیلت انتخاب نام نیک» اشاره می­شود: از امام باقر (علیه السلام) روایت شده که فرمودند: «راست­ترین نام­ها نامی است که از بندگی خدا در آن باشد و برترین آنها اسامی پیامبران است».[4] در حدیث است که امام کاظم(علیه السلام) فرمودند: «نخستین احسانی که مرد به فرزند خود می­کند این است که نام نیکویی برایش انتخاب کند، پس هر یک از شما نامی نیکو بر فرزندش قرار دهد».[5] از امیر المؤمنین(علیه السلام) روایت شده که فرمودند: «حقّ پدر بر فرزند آن است که اسم نیکو برایش انتخاب نماید و خوب تربیتش کند و به او قرآن بیاموزد».[6] سلیمان جعفری از امام کاظم روایت می­کند که آن حضرت ­فرمودند: «در خانه ­ای که در آن اسم محمّد یا احمد یا علی یا حسن یا حسین یا جعفر یا طالب یا عبداللّه یا فاطمه (از بانوان) باشد، فقر و نیاز وارد نمی­شود».[7] در حدیث از جابر نقل شده که هنگامی که امام باقر خواستند سوار بر مرکب شده و به عیادت یکی از شیعیان بروند، فرمودند: «ای جابر تو نیز دنبال من بیا، جابر می­گوید: من نیز به دنبال حضرت روانه شدم. وقتی حضرت به در آن خانه رسید، کودکی درب منزل آمد، امام باقر(علیه السلام) به آن کودک فرمودند: اسم تو چیست؟ گفت: محمّد، امام(علیه السلام) پرسیدند: کنیه­ات چیست؟ گفت: علی (یعنی ابو علی). امام باقر(علیه السلام) فرمودند: تو به شدّت از شیطان دور شده­ای؛ زیرا شیطان هنگامی که بشنود کسی دیگری را به این نام صدا می­زند: ای «محمّد»، ای «علی»، ذوب می­شود همان طور که مس ذوب شود و هنگامی که بشنود کسی دیگری را به نام یکی از دشمنان ما صدا می­زند بلند شده و به وجد و طرب در می­ آید و مشغول به نیرنگ و گمراهی می­شود».[8] از امام صادق(علیه السلام) روایت شده که پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: «کسی که صاحب چهار فرزند پسر شود و یکی از آنان را هم نام من قرار ندهد به من جفا کرده است».[9] در حدیث است که رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: «خانه ­ای که نام محمّد در آن باشد، خداوند متعال رزق و روزیشان را وسیع گرداند؛ پس اگر فرزندانتان را محمّد نام نهادید آنان را نزنید و دشنام ندهید».[10] از امام رضا(علیه السلام) روایت شده که فرمودند: «خانه­ای که در آن نام محمّد باشد، اهل آن خانه بامداد و شامگاهشان توأم با خیر و برکت خواهد بود».[11] در حدیث است که مردی را در روز قیامت می­آورند و نامش محمّد است. خدواند متعال خطاب به وی می­فرماید: «از من حیا نکردی و مرا معصیت کردی در حالی که همنام حبیب من رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) بودی و من امروز حیا دارم تو را عذاب کنم در حالی که همنام حبیب من هستی».[12] ابوهارون می­گوید: من در مدینه معمولاً همنشین امام صادق (علیه السلام) بودم، مدّتی خدمت حضرت نرسیدم و بعد از چند روز دوباره محضر امام صادق(علیه السلام) رفتم. حضرت(علیه السلام) فرمودند: «ای ابا هارون چند روز است که تو را ندیدم؟ عرض کردم: صاحب پسری شده­ام، حضرت(علیه السلام) فرمودند: مبارک باشد، چه اسمی برایش گذاشته­ای؟ عرض کردم: نامش را محمّد گذارده ­ام. حضرت امام صادق(علیه السلام) با گونۀ مبارک به سمت زمین خم شدند و می­گفتند: محمّد محمّد محمّد تا جایی که نزدیک بود گونۀ مبارک حضرت به زمین برسد. سپس فرمودند: جان خودم و اولادم و اهلم و پدر و مادرم و تمام اهل زمین به فدای رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم). به این بچّه ناسزا نگویی و او را نزنی و به او بدی نکنی. سپس فرمودند: در زمین خانه­ای نیست که اسم محمّد در آن باشد مگر اینکه آن خانه در هر روزی تقدیس می­شود...».[13]