مسئله 1066 — وصیّت

اگر فرد قسمتی از مالش را در «مرض متّصل به موت»[8] به کسی ببخشد و تحویل دهد و نسبت به بعد از وفاتش نیز وصیّت­هایی نموده باشد، چنانچه ثلث وی برای هر دو مورد کافی باشد یا کافی نباشد، ولی ورثۀ بالغ و عاقل و رشید آن را اجازه دهند، بخشش و وصیّت هر دو صحیح است؛ در غیر این صورت، باید ابتدا مالی را که بخشیده از ثلث محاسبه نموده و چنانچه از ثلث چیزی باقی ماند، صرف وصایای وی ­گردد. این حکم اختصاص به بخشش نداشته و شامل تصرّفاتی که موجب کاهش مالیّت و ارزش اموال فرد گردد نیز می­شود،[9] مثل اینکه فرد در مرض متّصل به موت ملکی را وقف نماید یا طلبکار خود را بریء الذمّه کند یا مالی از اموال خویش را به کمتر از قیمت معمول و متعارف بفروشد. شایان ذکر است، برای محاسبۀ ثلث اموال متوفّیٰ در هنگام وفات، باید مقدار نقصانی که به جهت تصرّف در زمان حیات (مرض متّصل به موت) بر اموالش وارد شده، به اموال موجود در زمان وفاتش ضمیمه گردد؛ مثلاً اگر ارزش مالی که در زمان حیات در مرض متّصل به موت بخشیده، 150 میلیون تومان بوده و اموال وی در هنگام وفات،[10] 600 میلیون تومان ارزش داشته باشد، مقدار ثلث 250 میلیون تومان لحاظ می­شود و با کسر مقدار مالی که بخشیده، فقط 100 میلیون تومان برای عمل به وصیّت متوفّیٰ باقی می­ماند.[11]