مسئله 1323 — ارث

کیفیّت ارث بردن افراد مذکور در مسأله قبل به شرح ذیل می­باشد: چنانچه افراد فوت شده به نام­های «علی» و «فاطمه» باشند، ابتدا «علی» میّت فرض می­شود و اموال وی به «فاطمه» و ورثۀ زندۀ «علی» به ارث می­رسد. سپس «فاطمه» میّت فرض می­شود و اموال اصلی وی[1] به «علی» و ورثۀ زندۀ «فاطمه» به ارث می­رسد. در نهایت اموالی که «علی» از «فاطمه» ارث برده، بین وارثین زندۀ «علی» تقسیم می‌شود و نیز اموالی که «فاطمه» از «علی» ارث برده، بین وارثین زندۀ «فاطمه» تقسیم می‌گردد. شایان ذکر است، هیچ کدام از افراد فوت شده، از آنچه دیگرى از او ارث برده، ارث نمى‌برد و توارث بینشان اختصاص به «اصل اموال» آنان دارد. مثلاً اگر زن و شوهری که عقد دائم بوده و هیچ یک از آن دو فرزند ندارند غرق شوند و معلوم نباشد کدام یک زودتر از دیگری فوت نموده است و وارث زندۀ شوهر، تنها برادر وی باشد، و وارث زندۀ زن، تنها خواهرش باشد به صورت ذیل عمل می‌شود: ابتدا - مثلاً - فوت شوهر و زنده بودن همسرش فرض می­شود و همسر یک چهارم دارایی شوهرش را ارث می­برد و این مقدار به وارث زندۀ همسر یعنی خواهرش ارث می­رسد و باقیماندۀ دارایی شوهر یعنی سه چهارم ، سهم الارث برادر وی می­باشد. سپس مرگ زن و زنده بودن شوهرش فرض می­شود و شوهر یک دوم اموال اصلی همسرش را ارث می­برد و این مقدار به وارث زندۀ شوهر یعنی برادرش ارث می­رسد و باقیماندۀ اموال اصلی زن یعنی یک دوم ، سهم الارث خواهر وی می­باشد. بنابراین، از یک دوم اموالی که شوهر از مال زن ارث برده (مال غیر اصلی شوهر)، زوجه ارث نمی­برد. همچنین، از یک چهارم اموالی که زوجه از مال شوهر ارث برده (مال غیر اصلی همسر)، شوهر ارث نمی­برد.­[2]