مسئله 622 — خمس

اگر فردی مبلغی - مثلاً یک میلیون تومان - را به‌طور مجّانی و به عنوان هدیه، از حساب بانکی خویش به حساب بانکی شخص دیگر، به صورت انتقال اعتباری پول از طریق شبکه شتاب بانکی واریز ­کند،[1] حکم خمس آن برای هدیه گیرنده مانند یارانه است که در مسائل «620 و 621» ‌ذکر شد. امّا نسبت به هدیه دهنده، تا زمانی که وجه اعتباری هدیه شده، توسّط هدیه گیرنده یا وکیل وی به صورت مبلغ نقدی از حساب برداشت و تملّک نشده، هدیه گیرنده مالک آن نبوده و مال مذکور جزء اموال هدیه دهنده محسوب می‌شود[2] و چنانچه هدیۀ مذکور از درآمد بین سال خمسی و در حدّ شأن صورت گرفته و در انتهای سال خمسیِ هدیه دهنده، استرداد آن ممکن نبوده یا عرفاً کسر شأن وی باشد، لازم نیست خمس آن را بپردازد. همچنین، اگر بخشش در حدّ شأن بوده و هدیه گیرنده[3] بدون برداشت مبلغ از حساب، آن را قبل از فرا رسیدن سال خمسی هدیه دهنده مصرف کرده باشد، مثلاً با آن کالایی خریداری کرده باشد، پرداخت خمس آن بر هدیه دهنده لازم نیست.