مسئله 700 — خمس

اگر فردی به جهت بدهکاری برای مؤونه - حسب شرایط قاعدۀ کسر که در مسائل «704 و 705» ذکر می­شود - از پرداخت خمس درآمدش در انتهای سال خمسی معاف شود، چنانچه در بین سال خمسی بعد، مقدار معاف شده را صرف در مؤونه نماید، در حالی که بدهی سال گذشته­اش بابت مؤونه را نیز در سال جاری نپردازد، می­تواند مقدار مذکور را - با رعایت شرایط قاعدۀ جبر که در مسائل قبل بیان شد - از درآمد سالش جبران نماید. مثلاً فرد شاغلی که 100­ میلیون تومان بابت خرید منزل مسکونی که مؤونه محسوب می­شود بدهکار شده و 100­ میلیون تومان نیز در همان سال درآمد داشته و در انتهای سال خمسی از پرداخت خمس 100 میلیون تومان درآمدش به جهت بدهی خویش بابت منزل مسکونی به‌طور موقّت معاف شده است، اگر 100 میلیون تومان مذکور را در بین سال خمسی بعد، صرف خرید اثاث منزل که مؤونه محسوب می­شود نماید، چنانچه در انتهای سال خمسی جاری 150 میلیون تومان درآمد داشته باشد و بدهی سال گذشته اش بابت خرید منزل مسکونی را نیز پرداخت نکرده باشد، 100 میلیون تومان از درآمد امسالش جایگزین 100 میلیون تومان مال معاف شدۀ سال گذشته محسوب شده و لازم است فقط خمس 50­ میلیون تومان را بپردازد.