مسئله 683 — معاملات

هر گونه خسارت یا تلف یا نقص وارد شده بر سرمایۀ مضاربه - مانند ضرر در معاملات، آتش‌سوزی و دزدی و غیر آن - تا وقتی که قرارداد مضاربه باقی است، با سود حاصل از آن جبران می‌شود؛ چه سود قبل از خسارت باشد و چه بعد از آن. بنابراین، ابتدا ضرر و خسارت با سود جبران شده، سپس باقیماندۀ سود بین مالک و عامل طبق قرارداد تقسیم می‌شود؛ پس اگر مثلاً سرمایۀ مضاربه 10 میلیون تومان بوده و بر اثر معاملات سود‌آور، 6 میلیون تومان سود به دست آید، ولی بعداً مضاربه دچار خسارت شده و در پایان یا هنگام فسخ، تنها 8 میلیون تومان باقی مانده باشد،[5] عامل سهمی از سود ابتدایی (6 میلیون تومان) ندارد؛[6] البتّه، اگر عامل در ضمن قرارداد مضاربه با مالک شرط کند خسارت با سود قبلی یا بعدی جبران نشود، شرط صحیح است و باید به آن عمل شود.