مسئله 778 — معاملات

‎‏کیفیّت معادل‌سازی مال به تعداد سهام معیّن به این صورت است که اگر سهام شرکا مساوی است، مانند اینکه شرکا دو نفر و برای هر کدام نصف مشاع مال باشد، مال به دو سهم مساوی قسمت می­شود یا اگر شرکا چهار نفر و برای هر یک از آنان یک چهارم مشاع مال باشد، مال به چهار سهم مساوی تقسیم می‌گردد - به توضیحی که در مسائل گذشته بیان شد - و هر سهمی با علامتی که آن را از دیگری‏‎ ‎‏متمایز کند نشانه‌گذاری می­شود. به عنوان مثال، اگر زمینی که ارزش قسمت­های مختلف آن با هم برابر است، به‌طور مساوی میان 4 نفر‏‎ ‎‏(محمّد، علی، حسن، حسین) مشترک باشد، به 4­ قطعه تقسیم می­شود که مساحت هر 4 قطعه مساوی باشد و قطعه­ها با علامتی مشخّص ‎می­شوند، مثلاً قطعۀ شرقی، غربی، شمالی، جنوبی؛ امّا اگر سهام شرکا ‎‏متفاوت باشد، مانند اینکه مال بین سه نفر (علی، حسن، حسین) مشترک باشد، طوری که یک ششم برای علی و یک ‎‏سوّم برای حسن و نصف برای حسین باشد، تعداد سهام بر اساس کمترین سهم­ها قسمت‌بندی ‎‏می‌شود، پس مثلاً چنانچه مال مذکور زمینی باشد که ارزش قسمت­های مختلف آن برابر است، به شش سهم قسمت می‌گردد و همان طور که ذکر شد هر کدام از آنها با نشانه­ای‏‎ ‎علامت‌گذاری می­شود؛ مثلاً قطعۀ شمارۀ اوّل، شمارۀ دوّم تا شمارۀ ششم. بدین ترتیب، سهام شرکا آماده برای قرعه‌کشی می­شود. شایان ذکر است، معادل‌سازی سهام به صورت­های مختلفی به حسب غرض‌های عقلایی امکان‌پذیر است، مانند اینکه در مثال زمین، آن را به اشکال هندسی مختلف مربّع، مستطیل، مثلّث، لوزی قسمت نمایند. بنابراین، اگر شرکا به نوع خاصّی راضی شوند، سهام مطابق آن قسمت می­شود، وگرنه نوع آن نیز با قرعه معیّن می­شود.