مسئله 845 — معاملات

اگر در قرارداد مساقات شرط شود تمام محصول برای مالک باشد، مساقات باطل است، ولی با وجود آن، محصول متعلّق به مالک می‌باشد و کسی که کار می‌کند (باغبان) نمی‌تواند مطالبۀ اجرت نماید؛[1] امّا اگر باطل بودن مساقات به علّت دیگری باشد، هرچند تمام محصول برای مالک درختان یا گیاهان می­باشد، ولی مالک باید مزد نگهداری و آبیاری و کارهای دیگر را به مقدار معمول (اجرت ‌المثل) به باغبان بپردازد؛ البتّه، اگر باغبان در هنگام انعقاد قرارداد مساقات، توجّه داشته که سهم معیّن شده برای وی در عقد مساقات - در فرض صحیح بودن آن - احتمال دارد از اجرت­المثل عملش کمتر باشد، در این صورت وی مستحقّ همان مقدار تعیین شده در قرارداد[2] می­باشد و پرداخت مقدار زیادی به وی واجب نیست.