مسئله 851 — معاملات

اگر ایقاعات[1] که نیاز به قبول طرف مقابل ندارد - مانند ابراء - از طریق قرارداد صلح انجام شود، باید با قبول طرف مقابل (متصالِح) همراه شود، هرچند صلح بدون عوض باشد؛[2] پس اگر فرد به بدهکار خود بگوید: «با تو مصالحه کردم بر اسقاط طلبم و بریء الذمّه شدن تو»، تا طرف مقابل قبول نکند، ابراء ذمّه محقّق نمی‌شود؛ امّا چنانچه این امر بدون مصالحه انجام شود، همین که به قصد اسقاط بگوید: «طلبم را اسقاط کردم»، بدهکار، بریء الذمّه می‌شود.[3] همین طور، در مواردی که صلح بر انجام عقد یا ایقاعی واقع شده است، بدون قبول متصالح، انجام آن عقد یا ایقاع بر صلح کننده (مصالِح) لازم نمی­شود. بنابراین، اگر فرد مصالحه کرده که مالی را هبه کند یا بدهکار را بریء الذمّه نماید تا متصالح صلح مذکور را قبول نکند، بر صلح کننده واجب نیست مالش را هبه نماید یا بدهکار را ابراء ذمّه کند و با قبول متصالح واجب می­شود، ولی تا صلح کننده مال را هبه نکند، مال مذکور به ملکیّت طرف مقابل در نمی­آید و تا ابراء ذمّه واقع نشود، بدهکار بریء الذمّه نمی­شود.