مسئله 955 — معاملات

اگر طلبکار طلب خویش را به شخص دیگری بفروشد، در حالی که قیمت و ثمن معامله نیز طلبی باشد که فرد دوّم (خریدار طلب) از دیگری دارد، معاملۀ مذکور باطل است.[1] شایان ذکر است، در باطل بودن این معامله فرقی نمی‌کند بین اینکه هر دو طلب مدّت‌دار یا بدون مدّت یا مختلف باشند، ولی اگر معاملۀ مذکور را به صورت مصالحه انجام دهند، به گونه­ای که ربا یا اشکال شرعی دیگر پیش نیاید، اشکال ندارد. مثلاً اگر علی 500­ هزار دینار عراقی از دیگری طلب داشته و حسن نیز 10 میلیون تومان از شخصی طلبکار باشد، علی نمی­تواند طلب خویش (500 هزار دینار) را در مقابل طلب حسن (10 میلیون تومان) بفروشد، ولی می­توانند معاملۀ مذکور را به صورت مصالحه انجام دهند.